Hout Algemeen
Op aarde groeien liefst 400.000 soorten hout. Zo’n 200 daarvan vinden hun weg naar de meubelindustrie. Elke soort heeft zijn eigen kleur, hardheid en nerfstructuur en omdat hout een natuurproduct is, komen er ook binnen elke soort weer verschillen in kleur en structuur voor. Het hout voor de meubelindustrie is veelal afkomstig van naald- en loofbomen. Naaldbomen kenmerken zich voornamelijk door een snelle groei, waardoor het een zachtere houtsoort is. Voorbeelden hiervan zijn vurenhout en grenenhout. Loofbomen kenmerken zich door een langzame groei, waardoor het hout meestal harder is. Deze harde houtsoorten hebben elk hun eigen, karakteristieke nerfstructuur, die het hout een rijke, degelijke en luxueuze uitstraling geeft.Voorbeelden hiervan zijn eiken, noten, mahonie, berken, kersen, en tropische hardhoutsoorten als teak, bangkirai en sisam.
ENKELE VAN DE MEEST GEBRUIKTE HOUTSOORTEN
Kersen
of ook wel kersenhout is een houtsoort. Oorspronkelijk werd hiermee gedoeld op het hout van de zoete kers (Prunus avium). In de tijd dat kersenboomgaarden in Europa hoogstamboomgaarden waren, leverde deze soort ook een zeer gewaardeerd hout, geschikt voor meubels, maar met het verdwijnen van hoogstamboomgaarden is dit hout nu wel grotendeels van de markt verdwenen.
Het hout in de handel wordt in de regel uit de Verenigde Staten geïmporteerd en is afkomstig van Prunus serotina. In de Verenigde Staten is dit een bosboom, anders dan in Nederland, waar ze aangeplant is als struik
Kersen is geelbruinig van kleur, goed te bewerken en af te werken. De beide soorten zijn niet helemaal gelijk van uiterlijk. Het hout wordt vooral gebruikt in meubelen en andere decoratieve toepassingen; ook in kleine producten.
Beuken
Een relatief zeer harde houtsoort is afkomstig van de beukenboom. Deze loofboom groeit onder meer in Europa, West–Azië, Noord-Amerika en Japan. Beukenhout kent een fijne, gelijkmatige nerfstructuur en de kleur is wit tot lichtbruin. Gestoomd beuken is roze tot lichtrood van kleur. Beuken wordt veel verwerkt in Scandinavische meubelen.
Noten
(genormeerde naam) of, ook wel, notenhout is een bekende houtsoort. Noten is traditioneel afkomstig van de okkernoot (Juglans regia), maar later werd ook een Amerikaanse soort een belangrijke bron (Juglans nigra). Het wordt onder andere gebruikt in de meubelindustrie: noten is makkelijk te verwerken en mooi af te werken. Befaamd is het gebruik van wortelnotenhout in meubelen en in dashboards van sommige auto's. Een andere bekende toepassing is voor het maken van geweerkolven.
Eiken
Het hout van de aloude eikenboom wordt al sinds mensenheugenis voor meubels gebruikt. Deze harde houtsoort heeft dan ook ideale eigenschappen. Een warme en degelijke uitstraling, een goede verwerkbaarheid en een betere krasbestendigheid dan bijvoorbeeld vuren en grenen. De nerf van eikenhout varieert in fijnheid, afhankelijk van de soort, en bevat meer of minder noesten.
Teak
Teak is de verzamelnaam voor verschillende hardhoutsoorten zoals teak, bangkirai, sisam of durian. Vrijwel al het teakhout, en de daarvan gemaakte koloniale meubelen, wordt geïmporteerd vanuit India, Indonesië of Zuidoost-Azië. De grote klimaatverschillen tussen Azië en Europa zorgen ervoor dat het hout blijft werken. Dit betekent dat tijdens het gebruik teakhout scheurt, trekt of krimpt. Dit is niet te voorkomen en geeft juist het authentieke karakter aan de meubelen van deze houtsoort. Er zijn twee soorten teak: nieuw teak en oud teak.
Nieuw teak
Nieuw teak wordt ook wel ‘Djati’ genoemd. Het is bijzonder gewild onder meer vanwege de prachtige tekening in het hout. Teakhout voor de meubelindustrie wordt verbouwd op speciale plantages. Bij deze plantages wordt constant aan jonge aanplant gedaan. Nadat de boom gekapt is en verzaagd, wordt het hout in de openlucht gedroogd. Vers gekapt hout is groenachtig tot geelbruin en verkleurt in het zonlicht direct naar goudbruin. Hierdoor ontstaan grote kleurverschillen. Het drogen in de openlucht en de grote klimaatverschillen tussen Europa en Azië hebben ook tot gevolg dat het vochtpercentage in het hout sterk wisselt, waardoor trek- en krimpscheurtjes kunnen ontstaan. In de drooggestookte Europese huizen verliest het hout soms wel 12 tot 14% vocht!
Oud en gebruikt teak
Oud teak ofwel ‘Dinkle’ hout wordt hoofdzakelijk verkregen uit sloopobjecten van bijvoorbeeld oude huizen, vloeren, schepen, oude meubelen en banken. Na de droging (Killingdry) en uitsortering blijven de handgemaakte meubelen hun karakteristieke uitstraling behouden. Houtstructuren, kleurverschillen en inzetstukken geven elk handgemaakt product een eigen, unieke uitstraling. Maatverschil komt voor in dikte, breedte en hoogte mede door de verschillende meubelmakers. Zelfs het beslag op de meubelen is met de hand vervaardigd en daardoor nooit gelijk.
NB: Teakhouten meubelen worden vaak onbehandeld naar Europa verscheept en krijgen hier de finish. Dit kan zijn met olie, was, lak of houtzeep. Sommige blijven ook onbehandeld, dat wil zeggen zonder beschermende finishlaag. Het is belangrijk om de meubelen zo spoedig mogelijk nadat ze bij u staan te behandelen met daarvoor geschikte onderhoudsmiddelen en de behandeling hierna twee tot drie maal per jaar te herhalen.
Oud hout
Meubelen gemaakt van oud hout zijn sfeervol, karakteristiek en stuk voor stuk uniek. Er zitten krimpscheuren in, spijkergaten, houtwormgaten en er zijn kleur- en detailverschillen. Bovendien “werkt” het oud hout nog steeds. Dit is bijvoorbeeld goed te zien bij eetkamertafels die worden gemaakt volgens het “mes-en-groef”-principe. Dit betekent dat er meer (of minder) ruimte tussen de planken van het bovenblad kan zitten. Meubelen van oud hout zijn afgewerkt met een waslaag. Houdt u er rekening mee dat deze meubelen vier keer per jaar in de was gezet dienen te worden. Op meubelstukken die in de was gezet zijn, ontstaan snel kringen als u er vochtige en/of warme spullen op plaatst, zoals kopjes, glazen en pannen. Het is daarom aan te raden onderzetters te gebruiken.
HOUTAFWERKINGEN
Massief hout
Massief hout gebruikt in meubelen is niet zomaar massief hout. Uit de stam worden planken gezaagd die vervolgens weer bij elkaar gevoegd worden. Behalve bij de fijne houtsoorten is dit namelijk de economisch voordeligste oplossing. Het hout is echter wel hygroscopisch, dat wil zeggen dat het vocht absorbeert. Deze vochtigheid doet de vezels zwellen en leidt tot een vervorming van de vezels die loodrecht op het oppervlak staan. Daarbij komt dat bij alle houtsoorten waar delen van het hart van een boom zijn gebruikt, er na verloop van tijd werking optreedt. Vanwege die natuurlijke werking worden panelen daarom samengesteld uit delen die voorzien zijn van een groef en voldoende speling.
Fineer
Fineer is een dun laagje edelhout verlijmd op plaatmateriaal.
Folie
Folie is een dun laagje kunststof (meestal voorzien van een houtstructuur) verlijmd op plaatmateriaal.
MDF
MDF wordt veel toegepast in de meubelindustrie. Het bestaat uit fijne houtvezels, die onder zeer hoge druk samengeperst worden. MDF is leverbaar in alle mogelijke kleuren.
HOUTEN WEETJES & ADVIEZEN
Hout verdraagt geen hitte of nattigheid!
Plaats NOOIT hete pannen of borden of natte glazen op uw houten meubelen. Dit veroorzaakt kringen en/ of vochtplekken die meestal niet meer (of zeer moeilijk) te verwijderen zijn. Wij adviseren u onderzetters of iets dergelijks te gebruiken tegen hitteen vochtkringen. Pas ook op met alcohol, vooral jenever. Een ontstane vlek altijd direct verwijderen met een tissue of doek.
Pas op met schoonmaakmiddelen!
Gebruik nooit ammonia, schoonmaakmiddelen of zelfs maar gewoon water om uw houten meubelen te reinigen. Dit kan uw meubel (zeer) ernstig beschadigen.
Onderhoudsmiddelen altijd eerst uitproberen!
Test alle onderhoudsmiddelen altijd eerst op een onzichtbare plek om de bestendigheid van de lak te testen!
Een hart van hout blijft kloppen!
Bij alle houtsoorten waar delen van het hart van een boom zijn gebruikt, treedt er na verloop van tijd werking op.
Verzorg uw hout goed!
Het is belangrijk dat u uw houten meubelen goed verzorgt en onderhoudt, liefst 2 of 3 keer per jaar. Bovenal geldt dit voor teakhouten meubelen, omdat deze vaak onbehandeld naar Europa verscheept worden. Geef teakhout daarom direct een onderhoudsbehandeling, zodra ze bij u in huis staan.
Sommige onderhoudsmiddelen kunnen ontvlambaar zijn!
Onderhoudsmiddelen voor hout kunnen ontvlambare stoffen bevatten. Spoel daarom gebruikte doeken en sponzen altijd zeer goed met water uit en bewaar deze in het donker.
